Linterler, pamuk lifleri elde edildikten sonra çiğit adı verilen pamuk çekirdeğinin üzerinde kalan pamuk lifleridir. Linter yeterli lif uzunluğuna sahip olmadığı için büküm verilemez ve iplik yapımında kullanılamaz. Pamuğun çiğitten ayıklanması ile çiğit üzerinde kalan, tekstilde kullanılmayacak kısalıktaki lifler çöpe atılmaz, çeşitli sektörlerde kullanılır. 

Linter, çiğit dediğimiz pamuğun tohumunun üzerinde kalan iplik yapımında kullanılamayacak kadar kısa tüylerdir. Pamuk linteri % 80’nin üzerinde saf selüloz içeren tek ham maddedir. Yaklaşık olarak linterin, 250 adet farklı endüstri kolunda kullanım alanı bulunmaktadır. 

Başlıca kullanım alanı olarak; kağıt sanayinde linterden öncelikle selüloz hamuru (cotton pulp) elde ediliyor. Bu işlemden sonra ise kimyasal işlemlerden geçirilerek nihai ürün elde ediliyor. Ayrıca linter, mobilya sanayi, selüloz sanayi, barut sanayisinde kullanılır. 

The post Linter pamuk first appeared on Gap Yağ Sanayicileri Derneği.

Bitkinin tohumlarında bulunan çiğit yağı ile pamuk yağı üretimi yapılır. Lifi işlenen ilk bitki olan pamuk, Hindistan kökenlidir ve geçmişi neredeyse 5000 yıl önceye dayanır.

Ülkemizde pamuk üretimi Çukurova, Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Antalya ve Ege Bölgesinde yaygındır. Tohumlarının yer aldığı pamuk çekirdeklerinin öğütülmesi sonucu elde edilen yağ, bitkisel bir yağdır.

Peki, pamuk yağı yenir mi? Koyu kahverengiye yakın kırmızı bir renge sahip olan pamuk yağı yenilebilir ve özellikle de yanma derecesinin yüksek olması nedeniyle kızartmalarda kullanılır.

Raf ömrünün uzunluğu ile dikkat çeken yağ çeşidi, uygun muhafaza koşullarında uzun süre saklanabilir. Ağzı hava almayan kapalı cam bir kapta, ışıksız ve nemsiz bir ortamda muhafaza edilmesi gerekir. Kızartma yağının bir kere kullanılması ve kızartılan yiyeceklerin kuru olması sağlık açısından büyük önem taşır.

Pamuk Yağı Nedir? Nasıl Üretilir?

Omega 6 ve omega 9 yağ asitleri bakımından zengin olan yağ, bitkinin tohumlarından elde edilir. Genellikle pişirme amaçlı kullanılan pamuk yağı, diğer kızartma yağları ile kıyaslandığında daha hafif bir lezzete sahiptir.

Yüksek oranda antioksidan içeriğine sahip olan besin, besleyici özelliği ile dikkat çeker. Hidrojenasyona ihtiyaç duyulmadan üretilen pamuk yağı özellikleri sayesinde diğer yağlara oranla daha düşük oranda kolesterol ve trans yağ içerir. 100 gramı yaklaşık 882 kalori olan yağ, kalsiyum, sodyum ve potasyum içerir.

Peki, pamuk yağı nasıl anlaşılır? Yağın kendine özgü kokusu ve lezzeti vardır. Eğer bu özelliklerde bir farklılık söz konusu ise pamuk yağı olmadığından şüphe edilebilir. Yüksek kalori içeriğinden dolayı kilo problemi olanların pamuk yağını dikkatli kullanmaları önerilir.

Bitkisel yağın bir diğer özelliği de bünyesindeki gossypol maddesidir. Gossypol bitkiyi böcek hasarlarından korur ve toksin bir maddedir. Bu maddeyi çıkarmak için de rafine işlemi gerçekleştirilir.

Pamuk yağı ile ilgili merak edilen sorulardan biri de pamuk yağı donar mı, sorusudur. Pamuk yağı soğuk ortamlarda ve buzdolabında katılaşır. Pamuk yağı donma derecesi yağın saflık derecesine göre değişir.

Pamuk Yağı Kullanım Alanları: Pamuk Yağı Ne İşe Yarar?

Rafine edilerek elde edilen pamuk bitkisel bir yağ çeşidi olarak yemeklerde kullanılır. Peki, pamuk yağı nasıl kullanılır?

Genel olarak kızartmalarda kullanılan yağ, kızartılan besinlerin daha gevrek ve lezzetli olmasını sağlar. sıcak yemeklerde de rahatlıkla kullanılabilen pamuk yağı, özellikle fast food sektöründe ucuz ve uzun ömürlü olmasından dolayı tercih edilir.

Evde hazırlanan sıcak yemeklerde de kullanılan yağ çeşidi, diğer bitkisel yağların içinde yağ çözücü özelliği sayesinde yer alır. Pasta sektöründe krema ve kek yapımında başvurulan bir yağ çeşididir. Kıvam arttırıcı özelliğinden dolayı hamur işlerinde de kullanılan pamuk yağı kızartılarak yapılan tulumba tatlısı gibi hamur işi tatlılarında büyük önem taşır.

Pamuk yağının diğer kullanım alanları arasında margarin üretimi, cipslerin kızartılması aşaması, bazı tahıllı aperitif ve ekmek yapımı da sayılabilir. Pamuk yağı tekstil alanında da yaygın olarak kullanılır. Hazır çocuk bezi ve kadın pedi yapımında ayrıca kozmetik sektöründe bazı makyaj malzemelerin içerisinde yer alır.

Pamuk Yağı Faydalı Mı? Pamuk Yağı Faydaları Nelerdir?

• Yüksek oranda linoleik asit içeriğine sahip olan pamuk yağı, LDL kolesterolün zararlı etkilerine karşı kalp sağlığını koruyucu etki gösterir. İçeriğindeki diğer bir yağ asidi olan oleik asit ise iyi kolesterol olarak bilinen HDL üretimini destekler. Vücudun total kolesterol düzeyini dengelemeye yardımcı olan pamuk yağı sağlığa olumlu etkileri nedeniyle tercih edilen bir yağ çeşididir.
• Pamuk yağı neye iyi gelir sorusunun cevabı, yağda eriyen bir vitamin olan E vitamininin vücutta emilimini sağlayarak, hafızanın güçlenmesini desteklemesidir. Nörolojik sistemin işleyişini düzenlemeye yardımcı olur.
• İçeriğindeki oleik ve linoleik asit kan basıncını düşürücü etkiye sahiptir. Yüksek tansiyonu olanların düzenli olarak pamuk yağı kullanmaları önerilir.
• İçeriğinde yer alan antioksidan bileşenler bağışıklık sistemini güçlendirerek vücudun hastalıklara karşı direnç kazanmasını sağlar. Kanser başta olmak üzere bağışıklık sisteminin çöktüğü hastalıklarda önemli bir rol oynar.
• Bitkisel yağlar arasında yüksek E vitamini içeriği ile ideal bir seçenek olan pamuk yağı, vücutta oluşan hücre hasarlarını tedavi edici etkiye sahiptir.

The post Pamuk yağı first appeared on Gap Yağ Sanayicileri Derneği.

İçeriğinde &-28 protein, # seluloz, %7 yağ bulunmaktadır. İçeriğinde kimyasal katkı maddesi olmaması sebebiyle diğer yemlerle birlikte kullanılabilinir. A-E-D vitaminleri ile et verimini yükseltir. Pamuk küspesi hayvan beslemenin vazgeçilmez besinidir.

Pamuk küspesi ineklerde ne işe yarar?

Pamuk küspesi nedir nasıl kullanılır ? (vitamin ve besin değeri kaybolmadan) bünyesinde zararlı virüs, bakteri, mikrop, mantar ve zehirli toksik maddeler barındırmaz. Hazmı son derece kolaydır. Pamuk Küspesi, inek ve çiftlik hayvanları beslenmesinde kullanılmak üzere yem hammaddesi olarak Kullanılmaktadır.

Pamuk küspesi hayvana ne kadar verilir?

İçeriğinde hayvan sağlığı ve verimine zararlı unsurlar da taşıyan pamuk tohumu küspesinin sığırlar için hazırlanan kesif yem karışımlarında en fazla % oranında yer alması veya 100 kg canlı ağırlık için günde en fazla 600 gr verilmesi önerilmektedir. Ancak, gebe sığırlara bu oranların altında verilmesi daha uygundur.

Pamuk küspesi ineklere ne kadar verilir?

Kullanılacak küspe miktarı hayvanların cinsine ve ırkına göre değişmektedir. Bununla birlikte süt ve besi ineklerine günde 20 kilogram ile 30 kilogram, düvelere 10 ile 12 kilogram, danalara5 ile 6 kilogram şeker pancarı küspesi verilebilmektedir.

Pamuk küspesi neden yapılır?

Pamuk çekirdeği dışındaki kozanın çekirdekten ayıklanmasından sonra ayrıca preslenmesi sonucu oluşan küspe çeşididir. Yüksek ısıda imal edilmesinden dolayı zararlı mikroorganizmalar ve toksik maddeler ortadan kaldırılmış olur.

Küspe nasıl verilir?

Kuru pancar küspesi besi sığırlarına hem kuru hem de islatılarak verilebilir. Islatılarak ve- rilecekse kuru küspe 5-6 misli su ile bir gün ön- ceden ıslatılır. Kuru küspe hayvanın ağırlığına göre günde 1-3 kg verilebilir. hayvanlara verilmesi yeterli değildir.

Küspe neden oluyor?

Yağı çıkarılan bitkisel tohumların arta kalan posasıdır. Küspe, balıkçılıktan, küçük ve büyükbaş hayvan yemine kadar geniş bir alanda kullanılan bitki artığıdır. Yağı ya da suyu çıkarılmış bitkinin kuru kalıntısı, posası. Genellikle hayvan yemi, gübre ya da yakacak olarak kullanılır.

Pamuk küspesi nasıl hazırlanır?

Pamuk Tohum Küspesi Dışındaki koza, sap ve odun gibi maddelerden temizlenir. Linterleme işlemi ile çekirdeğin dış kısmındaki elyaf alınarak temiz çekirdek kırma işlemine alınır. Ardından pişirme ve presleme işlemleri yapılır.

The post Pamuk Küspesi first appeared on Gap Yağ Sanayicileri Derneği.

Yağ fabrikalarında yapılan bu çiğit ayırma işlemi sırasında şif, elekten dökülen çiğit parçacıkları, yaprak parçacıkları, şif’e takılan yapışkan %3-5 oranındaki yağlı tohumlar aspiratörler vasıtasıyla ayrılarak ayrı bir depoya aktarılırlar.

Bu maddeler sığır ve koyun besicilerine kaba yem kaynağı olarak satılmaktadır. Karma yemlerde kullanılmamaktadır.

Bu ürünler, taş, toprak ve metal parçalarından ayrılarak, yüksek devirli kırıcılardan geçirilip ince un haline getirilirler. Bu öğütme işlemi sırasında hücre zarları patlayarak, hücre stoplazmaları açığa çıkartılmış olur.

Bu aşamadan sonra, kırılmış ve inceltilmiş materyal, tavalarda 90 – 110 0C’de ısıtılarak rutubeti düşürülür. Daha sonra yüksek sıcaklık ve basınç altında preslenerek yaprak pelet şeklinde kaba yemler elde edilir ve 50’şer kg’lık standart polietilen çuvallara konulup, ağızları dikilip, etiketlenerek kaba yem olarak tüketicilere satılır.

The post Yağlık Çiğit first appeared on Gap Yağ Sanayicileri Derneği.

Çiğit (Pamuk tohumu-pamuk çekirdeği): Liflerin ayrılmış havlı (ince tüylü) ve havsız pamuk tohumu.

Yabancı Madde: Pamuk içinde bulunan pamuk bitkisine ait yaprak, çiğit, sap, kabuk ve parçacıkları, mot, et parçacıkları ve toz gibi maddeler.

Nep: Pamukta toplu iğne başı büyüklüğünde veya daha küçük olan ve beyaz noktalar halinde görülen lif düğümcüğü.Siyah zeminde ince şekilde yayma ile ya da kuvvetli ışık ile görülebilir. İplik imalatında kopmalara neden olur. Kopmayanlarda boya almada farklı renk alır.

Nap: Pamukta nepten daha büyük ve kaba görünüşlü lif toplanması. Olgunlaşmamış, haşere tahribatı ve hastalıklara maruz kalmış rutubetli pamuklar ile ikinci el pamuklarda çok görülür.

Kopuk lif: Çırçırlama esnasında kopan lif parçacığı. Sawgin işletmelerde çok görülür.

Düzgünlük: Pamuğun içindeki nep, nap ve kopuk liflerin oranı ile ondülasyon durumu.

Mot: Olgunlaşmamış çok büyük havlı çiğit.

Ondülasyan: Hasat, taşıma ve çırçırlama sırasında pamuk elyafının kıvrılması halidir. Rollergin çırçılamada daha çok görülür.

Sicimleme: Elyafın “S” şeklinde kıvrılarak birbirine dolaşması ve karışık durum oluşması.

Çırçırlama: Çiğitli (kütlü-çekirdekli) pamuk elyafının, çırçır makineleri yardımıyla çekirdeğinden ayrılması, linter pamuğunun ise linter makineleri yardımıyla çekirdek üzerinden sıyrılması veya kazanılması işlemine çırçırlama denir.

Preseleme: Lif (mahlıç) pamuğun; linter pamuğunun; iplik yapımı ve çırçırlama sırasında meydana gelen pamuk lif döküntülerinin pese makinelerinde balya haline getirilmesi işlemine denir.

Depolama: Çiğitli, lif, linter ve lif döküntüsü pamukların balyalı, balyasız veya hararlı olarak fabrika depolarında korunması işlemidir.

Tohum İndeksi: 100 tohumun gr olarak ağırlığıdır.

Lif İndeksi: 100 tohumun liflerinin gr olarak ağırlığıdır. Lif indeksi ile çırçır randımanı arasında pozitif korelasyon vardır. Lif indeksi çırçır randımanı ile tohum indeksi den yararlanılarak bulunur.

Lif İndeksi=(Tohum İndeksi x Randıman(%)) / (100-Randıman(%))

Çırçır Randımanı: Elyafın kütlü pamuğa oranına çırçır randımanı denir ve % olarak ifade edilir.

Çırçır Randımanı= (100 x lif) / Çiğitli Lif

Kütlü Verimi: Tek bitkiden veya birim alandan (genellikle dekardan) alınan kütlü pamuk miktarıdır. Kozaları iri ve fazla olan varyeteler daha verimlidir

Hav: Kısa kalan liflerdir (1-4 mm arası lifler).

Linter: Kısa kalan lif ve uzun liflerin karışımıdır. Pamuğun 1 m3 Ağırlığı:

The post Kütlü pamuk first appeared on Gap Yağ Sanayicileri Derneği.